2.4.5. Utworzenie i edycja arkusza rozwinięcia instalacji<br>

### 2.4.5. Utworzenie i edycja arkusza rozwinięcia instalacji

Aby utworzyć arkusz rozwinięcia, należy z menu „Plik” wybrać „Arkusze robocze” i kliknąć przycisk „Nowy”, wybrać typ arkusza „Rozwinięcie” i nacisnąć kolejno przyciski „OK” i „Zamknij”. Nowo utworzony arkusz stanie się aktualnie edytowanym. Arkusz ten powinien również zawierać podkład dla rozwinięcia. Dla rozwinięcia płaskiego podkładem takim będzie przekrój przez stropy budynku. W dolnym zestawie zakładek zakresów edycji projektu należy przejść na zakres „Konstrukcja”. Aby utworzyć przekrój przez układ stropów, z górnego paska narzędzi z zakładki „Elementy” wybieramy „Opis rzędnych stropów” , przechodzimy na obszar rysunkowy i wstawiamy obiekt, na tle którego rysowane będzie rozwinięcie. Aby zmodyfikować, np. wydłużyć ten obiekt, należy kliknąć na obszar układu stropów – pojawi się ramka w oliwkowym kolorze. Po przeniesieniu wskaźnika myszy nad prawą krawędź ramki, w miejsce gdzie znajduje się mały kwadracik w kolorze ramki – wskaźnik myszy zmieni postać na strzałkę. W tym momencie należy przycisnąć lewy klawisz myszy i nie puszczając go „przewlec” ramkę grupy dowolnie daleko w prawo. Po zwolnieniu klawisza myszy układ stropów ulegnie rozszerzeniu. Podobnie rozszerzamy ten element w górę, zwiększając liczbę widocznych kondygnacji.

Po przejściu na zakres edycji instalacji należy rozplanować wzajemne rozmieszczenie pionów i głównego punktu zasilania, czyli źródła.

W praktyce najkorzystniej jest najpierw utworzyć i powielić typowe piony, w miarę możliwości wykorzystując ich powtarzalność, a następnie wstawić źródło i połączyć je siecią rozdzielczą z pionami. W pasku narzędzi istnieje przycisk ułatwiający rysowanie pary działek jednocześnie, co znacznie ułatwia tworzenie rozwinięcia sieci rozdzielczej. Włączenie trybu ORTO (kliknięcie napisu ORTO widocznego w prawym dolnym rogu ekranu) w większości przypadków ułatwia tworzenie rozwinięcia płaskiego. Włączenie trybu AUTO ułatwia łączenie elementów. Tymczasowo można tryb ORTO wyłączyć naciskając klawisz Ctrl, a tryb AUTO naciskając klawisz Shift.

Po narysowaniu całości rozwinięcia warto wykonać szybkie sprawdzenie połączeń przez naciśnięcie kombinacji klawiszy Shift+F2. W razie błędnych połączeń lub braku połączeń program wyświetli listę niepołączonych elementów, elementów tworzących pętlę lub o nieokreślonym kierunku przepływu.

Zasadniczymi odbiornikami wody są zawory czerpalne i baterie czerpalne. Z uwagi na dużą ilość występujących w praktyce typów zaworów i baterii czerpalnych, dodanie odbiornika przebiega zasadniczo w trzech etapach:

- wybór symbolu z zakładki „Odbiorniki” i umieszczenie go na rysunku,

- uściślenie typu rysunkowego zaworu lub baterii w tabelce danych przez wybór właściwej opcji z listy, wybór ten nie ma wpływu na parametry obliczeniowe,

- określenie parametrów obliczeniowych odbiornika przez wybór odpowiedniej pozycji z listy w tabeli danych, w pozycji o nazwie „Punkt czerpalny”.

Również dla rozwinięcia opłacalne jest stworzenie i stosowanie typowych par: przybór kanalizacyjny + odpowiedni odbiornik wody, według zasad opisanych w punkcie

Przybór sanitarny (kanalizacyjny) wybrany z zakładki i wstawiony na rysunek ma najczęściej już widoczne w tabeli danych predefiniowane wartości parametrów obliczeniowych, definiowanych przez wartość „Typ odpływu”. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, można z listy w tym polu wybrać inną wartość typu odpływu, co spowoduje również samoczynną zmianę zawartości kilku innych pól tabeli danych.

! Należy zawsze sprawdzić czy typ punktu czerpalnego i typ odpływu przyjęty domyślnie przez program odpowiada planowanemu zastosowaniu.

Odbiorniki wody łączy się ze źródłem przy pomocy działek zimnej i ciepłej wody. Istnieją w tym celu symbole pozwalające na prowadzenie dwóch działek jednocześnie, co jest korzystne, jeżeli odbiornikiem jest bateria dla ciepłej i zimnej wody. Działki cyrkulacyjne prowadzi się używając osobnego symbolu działki, przy czym od strony zasilania podłącza się je do odpowiedniego wyjścia w źródle lub podgrzewaczu, a na drugim końcu działki te podłącza się w odpowiednim miejscu do działek wody ciepłej, tworząc w ten sposób punkty zamykające obieg cyrkulacyjny ciepłej wody użytkowej. Istnieje możliwość prowadzenia trzech działek jednocześnie (woda zimna, ciepła i cyrkulacja.Jest to korzystne w przypadku prowadzenia pionów czy podejść z cyrkulacją.

Źródło stanowi główny punkt zasilania instalacji wodociągowej. Jeżeli zimna woda doprowadzana jest do budynku w innym miejscu niż ciepła, można użyć dwóch źródeł, jednak każde z nich powinno być skonfigurowane inaczej. Podgrzewacz ciepłej wody stanowi przejście z instalacji zimnej do ciepłej wody. Dodatkowo można go wyposażyć w podłączenie cyrkulacji. Podgrzewacz nie może zastąpić źródła zimnej wody.

Przybory kanalizacyjne łączymy z odbiornikiem ścieków za pomocą działek kanalizacyjnych. W odróżnieniu od wodociągowej, działka kanalizacyjna narysowana w postaci łamanej zamienia się na zbiór kilku połaczonych ze sobą działek jednoodcinkowych (w punktach zmiany kierunku utworzą się automatycznie punkty łączenia działek).

Od dowolnego węzła (punktu połaczenia działek) sieci kanalizacyjnej możemy rozpocząć rysowanie sieci wentylacji kanalizacji. Sieć wentylacji kanalizacji również składa się z działek jednoodcinkowych i zbiega się do elementu „rura wywiewna” umieszczanego zwykle na rozwinięciu. Poprzez zmianę w tabeli danych można rurę wywiewną zamienić na zawór odpowietrzający/napowietrzający.

! Jeżeli wentylacja pionu kanalizacyjnego stanowi proste przedłużenie pionu w górę, odcinek nie prowadzący ścieków musi być narysowany z użyciem działki wentylacji kanalizacji.

W celu uzyskania połączenia dwóch rysunkowo odległych punktów instalacji na tym samym arkuszu roboczym, albo w celu zadeklarowania przejścia sieci na inny arkusz roboczy, należy użyć elementu „zdalne połączenie”, który można poprzez tabelę danych dostosować do praktycznie każdej konfiguracji typów działek. Element taki musi zawsze mieć ”parę” – drugie, identycznie skonfigurowane zdalne połączenie. Do identyfikacji pary służy dana: „Symbol” oraz wskazanie arkusza roboczego, na którym jest bliźniaczy element.

Podobną rolę jak zdalne połaczenie spełnia element „Pion”. Na rzucie ma on postać okręgu z konfigurowalną liczbą i typem punktów włączenia. Na rozwinięciu jest w obszarze edycji reprezentowany prostokątem, któremu można jedynie przypisać symbol, po czym wewnątrz tego prostokata utworzą się działki o typie odpowiednim do skonfigurowanego na rzutach charakteru punktów włączenia. Symbole wszystkich odpowiadających sobie elementów reprezentujących dany pion powinny być jednakowe – wówczas program automatycznie utworzy połączenia, a dodatkowo piony-okręgi na rzutach skoordynują swoje położenia, tak aby wszystkie leżały wzajemnie nad sobą. Element „Pion” jest szczególnie dogodny do projektów, w których nie obrazujemy instalacji na rozwinięciach.