3.1.2. Elementy tworzące projekt na arkuszach<br>

### 3.1.2. Elementy tworzące projekt na arkuszach

Początkiem każdej instalacji musi być źródło. Można w jednym projekcie opisać kilka instalacji wychodzących z kilku różnych źródeł – muszą być one jednak całkowicie rozłączne. Obliczenia tych instalacji będą wykonane w jednym cyklu obliczeń, a każde ze źródeł może mieć inne medium obiegowe i parametry cieplne oraz hydrauliczne.

Odbiornikiem może być grzejnik konwekcyjny, grzejnik płaszczyznowy (wężownica ogrzewania podłogowego lub ściennego), pion grzejny lub odbiornik o narzuconym oporze nie będący grzejnikiem (w instalacji czynnika chłodniczego jest to jedyny dopuszczalny rodzaj odbiornika).

Elementami przepływowymi są działki, przyłącza grzejników płaszczyznowych, zawory trzy- i czterodrogowe, rozdzielacze, mieszacze i sprzęgła hydrauliczne.

! Działki instalacji oraz przyłącza ogrzewania płaszczyznowego są elementami różnego typu. W projekcie działki służą do rozrysowywania schematu instalacji oraz łączenia rozdzielaczy ze źródłem. Natomiast przyłącza służą tylko i wyłącznie do tworzenia połączeń między rozdzielaczami a poszczególnymi powierzchniami grzewczymi.

Na działkach umieszcza się elementy armatury: zawory (przelotowe, zwrotne), pompy, filtry itd. Niektóre elementy armatury są przeznaczone do wstawiania na grzejnikach. Są to zawory przyłączeniowe grzejników zintegrowanych i zestawy przyłączeniowe grzejników boczno-zasilanych. Szczególnym typem armatury są zawory trójdrogowy i czterodrogowy, które nie są umieszczane na działkach, lecz stanowią węzły, w których są łączone działki. Taki schemat jest stosowany w niektórych typach ogrzewań jednorurowych i przy podłączaniu terminali instalacji chłodniczych.

Jeżeli ogrzewania płaszczyznowe mają być zasilane czynnikiem o temperaturze niższej niż wychodząca ze źródła, należy je podłączać za pośrednictwem reduktorów temperatury, które reprezentują typowe mieszacze wykorzystujące dodatkową pompę i zawory regulacyjne lub zestawy pompowo – mieszające do specjalnego typu rozdzielaczy, realizujących (również przy pomocy dodatkowej pompy) funkcję podmieszania wody powrotnej do zasilającej.

Wydajność cieplna ogrzewania płaszczyznowego może być również korygowana za pomocą zaworu ograniczającego temperaturę powrotu.

Większość elementów tworzących instalację, przede wszystkim działki i zawory spełniające funkcje regulacyjne, musi być przed obliczeniami przypisana do produktów opisanych w katalogach programu. Dla pewnych typów elementów (odbiorniki o narzuconym oporze, sprzęgła hydrauliczne, źródła, pompy, manometry, termometry) nie ma możliwości przypisania do nich żadnych produktów katalogowych – podstawowe parametry obliczeniowe tych elementów są narzucane w danych lub mogą być wyznaczone przez program. Dla grzejników można przypisanie do katalogów pominąć, co oznacza zaniechanie doboru bądź sprawdzania cieplnego wielkości takich grzejników.

Podstawowym elementem konstrukcji budynku jest przegroda. Zamknięty przegrodami wielobok tworzy (na rzucie) pomieszczenie, a zbiór przyległych w poziomie pomieszczeń zapisanych na tym samym arkuszu – rzut kondygnacji. Obiekty takie można stworzyć w edytorze graficznym programu Instal-therm, bądź zaimportować z rysunku stworzonego aplikacją CAD i zapisanego w formacie DWG lub DXF. Zwykle jeden plik z rysunkiem tworzy rzut jednej kondygnacji, umieszczany na osobnym arkuszu. Plik ten podczas czytania interpretowany jest w sposób umożliwiający utworzenie w programie struktury kondygnacji z podziałem na pomieszczenia. Struktura taka stanowi następnie podstawę do umieszczenia na niej planu instalacji w ramach danej kondygnacji, a także – niezależnie i opcjonalnie – do obliczenia strat ciepła w programie Instal-OZC. Istnienie w pliku projektu arkusza (arkuszy) z rzutami kondygnacji jest niezbędne do zaprojektowania w programie ogrzewania podłogowego lub ściennego, ponieważ wprowadzenie i edycja danych powierzchni grzejnych jest ściśle zintegrowane z tzw. graficznym pomieszczeniem czyli obiektem, którego istnienie wynika bezpośrednio z kompletnego i spójnego rzutu kondygnacji.

! Pod pojęciem graficznego pomieszczenia rozumiane jest w programie pomieszczenie narysowane w sposób uproszczony jako wielokąt lub utworzone przez elementy budowlane narysowane lub zaimportowane z plików DWG/ DXF.

Ponieważ programy Instal-therm i Instal-OZC zapisują dane we wspólnym pliku projektu, pomieszczenia mogą pochodzić:

- z Instal-OZC, jeśli zostały tam stworzone – są to wtedy tzw. pomieszczenia tabelaryczne,

- z Instal-therm po interpretacji rzutu lub powstałe z elementów podstawowych, czyli ścian,

- z Instal-therm jako element „Pomieszczenie” narysowany jako wielokąt na rzucie,

- z edytora struktury budynku Instal-therm – tzw. pomieszczenia tabelaryczne .

Pomieszczenia tabelaryczne mogą znajdować się na kondygnacjach graficznych (rozwiązanie takie zaciemnia strukturę budynku i nie jest zalecane) lub na kondygnacjach tabelarycznych (przykładem jest przyziemie lub poddasze, dla których nie dysponujemy rzutami). Pomieszczenia graficzne znajdują się wyłącznie na kondygnacjach graficznych.

Szczegółowy opis właściwości wszystkich wymienionych obiektów znajduje się w dalszych rozdziałach instrukcji.