4.3.3. Dane budynku<br>

### 4.3.3. Dane budynku

W tej pozycji podaje się dane ogólne budynku, informację o jego położeniu, występujących elementach zacieniających, wskaźnikach wewnętrznych zysków ciepła w budynku oraz wybrane dane klimatyczne. Jest to pełny zakres danych wymagany przy obliczaniu sezonowego zapotrzebowania na ciepło w budynku. W przypadku wyłączenia tej opcji obliczeń danych do edycji jest mniej. Zakres wyświetlanych pól edycji zależy od zadeklarowanych opcji obliczeń.

W tej pozycji podaje się dane ogólne budynku, informację o jego położeniu oraz wybrane dane klimatyczne. Zakres wyświetlanych pól edycji zależy od zadeklarowanych opcji obliczeń.

Jeżeli Użytkownik wybrał sposób obliczeń przerw w działaniu c.o „Dla budynku” należy uzupełnić dodatkowe pola edycji.

Znajduje się tutaj również przycisk „Obsługa katalogów” , który umożliwia wybranie potrzebnych katalogów. Po kliknięciu na wskazany przycisk Użytkownik ma możliwość wyboru danych klimatycznych z zakładki „Dane klimatyczne”.

Dane podaje się w następujących polach:

Miejscowość

W polu „Miejscowość” należy z wybranego wcześniej katalogu danych klimatycznych wybrać miejscowość, w jakiej znajduje się budynek. Wówczas najbliższa stacja meteorologiczna i odpowiadająca jej stacja aktynometryczna oraz strefa klimatyczna są dobierane przez program automatycznie. W przypadku nie wczytania danych klimatycznych z katalogu, Użytkownik musi sam uzupełniać pola dotyczące nazwy miejscowości i strefy klimatycznej. Ponadto nie ma możliwości samodzielnego uzupełnienia danych stacji meteorologicznej i aktynometrycznej.

! Dla obliczeń sezonowego zapotrzebowania na ciepło Użytkownik musi wybrać katalog danych klimatycznych i użyć go w projekcie. W przeciwnym wypadku, obliczenia te nie będą możliwe ze względu na brak wystarczającej ilości danych klimatycznych.

Stacja meteorologiczna

W tym polu wyświetlana jest stacja meteorologiczna odpowiadająca danej miejscowości.

Stacja aktynometryczna

W tym polu wyświetlana jest najbliższa stacja aktynometryczna właściwa dla wybranej wcześniej stacji meteorologicznej. Dana ta określa zestaw danych klimatycznych niezbędnych do obliczeń sezonowego zapotrzebowanie energii budynku.

te/qe (Temperatura zewnętrzna)

W zależności od wybranej miejscowości program podaje wartość temperatury zewnętrznej, czyli przypisuje ją do strefy klimatycznej. W przypadku, gdy nie został wybrany w projekcie katalog danych klimatycznych, Użytkownik musi samodzielnie wpisać wartość temperatury zewnętrznej.

qme (średnia roczna temperatura zewnętrzna)

W zależności od wybranej miejscowości program podaje wartość średniej rocznej temperatury zewnętrznej. W przypadku, gdy nie został wybrany w projekcie katalog danych klimatycznych, Użytkownik musi samodzielnie wpisać jej wartość.

n50 – krotność wymian przy różnicy 50 Pa

Krotność wymiany powietrza w budynku, wyznaczona przy różnicy ciśnień równej 50 Pa, pomiędzy wnętrzem budynku a zewnętrznym otoczeniem. Dla obliczeń automatycznych oznaczonych ikoną wartość zależy od typu konstrukcji budynku oraz jego szczelności:

- dla budynku jednorodzinnego o wysokim stopniu szczelności n50<4; dla budynku charakteryzującego się średnia klasą szczelności n50 zawiera się w przedziale 4–10; dla budynku o niskiej klasie szczelności n50 > 10.

- dla budynku wielorodzinnego lub niemieszkalnego o wysokim stopniu szczelności n50<2; dla budynku charakteryzującego się średnią klasą szczelności n50 zawiera się w przedziale 2–5; dla budynku o niskiej klasie szczelności n50 > 5.

Użytkownik może również samodzielnie zadeklarować wartość w tym polu przełączając się na ikonę .

h – sprawność systemu odzyskiwania ciepła

Pole służące do określania efektywności odzyskiwania ciepła z usuwanego z pomieszczenia ciepłego powietrza. Jeżeli nawiewane powietrze jest ogrzewane w centralce znajdującej się w budynku należy tę sprawność określić. W przypadku braku odzysku ciepła jej wartość równa jest zero. Po zadeklarowaniu wartości „h” zostanie prawidłowo obliczone obciążenie cieplne w budynku, w którym występuje wentylacja mechaniczna.

P – Obwód podłogi na gruncie

Obwód podłogi na gruncie budynku oblicza się uwzględniając te wymiary, które kontaktują się ze środowiskiem zewnętrznym. Wartość obwodu może być obliczana automatycznie po przełączeniu się na ikonę oraz po uzupełnieniu wymiarów rzutu poziomego budynku w polach „bbud – szerokość budynku” oraz „abud – długość budynku”. Obliczenia „P” dotyczą budynku, który w swojej głównej bryle zawiera zarówno pomieszczenia ogrzewane jak również nieogrzewane. Jeżeli pomieszczenie nieogrzewane jest spoza głównej bryły np. dobudowany garaż, jego wymiarów nie należy uwzględniać do obliczeń. Sposób obliczeń jest przedstawiony w przykładzie poniżej.

B’ – Wymiar charakterystyczny budynku

Wymiar charakterystyczny budynku jest zawsze obliczany przez program po uzupełnieniu obwodu podłogi na gruncie budynku w polu „P” oraz powierzchni podłóg na gruncie w polu „Abud”. Metoda obliczeń wartości B’ jest przedstawiona w Dodatek B. zastosowane normy i metody obliczeń.

T – głębokość wód gruntowych

Pole określa odległość lustra wód gruntowych od podłóg na gruncie w budynku. Jest uzupełnione wartością przyjętą domyślnie przez program, może być również edytowane przez Użytkownika. Wyświetlane jest dla opcji obliczeń strat ciepła do gruntu metodą uproszczoną wg EN 12831.

bbud – szerokość budynku

Wartość uzupełniana przez Użytkownika samodzielnie zgodnie z wymiarami zewnętrznymi rzutu budynku. Wartość pola może być obliczona automatycznie na podstawie rzutu budynku wczytanego z programu Instal-therm. Program daje możliwość przełączania się pomiędzy trybami obliczeń, za pomocą wspólnej dla obu wymiarów poziomych budynku ikony dla obliczeń automatycznych oraz ikony pozwalającej narzucić tę wartość. Przykład ilustrujący poprawne interpretowanie tej wartości został przedstawiony poniżej.

abud – długość budynku

Wartość uzupełniana przez Użytkownika samodzielnie zgodnie z wymiarami zewnętrznymi rzutu budynku. Wartość pola może być obliczona automatycznie na podstawie rzutu budynku wczytanego z programu Instal-therm. Program daje możliwość przełączania się pomiędzy trybami obliczeń, za pomocą wspólnej dla obu wymiarów poziomych budynku ikony dla obliczeń automatycznych oraz ikony pozwalającej narzucić tę wartość. Przykład ilustrujący poprawne interpretowanie tej wartości został przedstawiony poniżej.

Przykład ilustrujący poprawne obliczenia obwodu budynku oraz powierzchni podłóg na gruncie

Generalnie można rozróżnić dwa możliwe przypadki odnoszące się do wartości długości i szerokości budynku:

1. Pierwszy przypadek dotyczy budynku wolnostojącego.

W przypadku obliczeń obwodu budynku na gruncie, należy uwzględnić wymiary poziome rzutu budynku – długości i szerokości rzutu, które kontaktują się ze środowiskiem zewnętrznym. Budynek może obejmować zarówno pomieszczenia ogrzewane jak i nieogrzewane.

Budynek, którego dotyczą obliczenia cieplne

Rys 1. Rzut poziomy budynku wolnostojącego – parter

P =2abud + 2bbud = 36 m

Abud = abud*bbud = 80m2

gdzie:

P – obwód podłogi na gruncie,

Abud – powierzchnia podłóg na gruncie,

abud – długość budynku,

bbud – szerokość budynku,

2. Drugi przypadek dotyczy segmentu budynku w zabudowie szeregowej.

W przypadku obliczeń obwodu budynku na gruncie, należy uwzględnić wymiary poziome rzutu budynku – długości i szerokości rzutu, które kontaktują się ze środowiskiem zewnętrznym. Budynek może obejmować zarówno pomieszczenia ogrzewane jak i nieogrzewane.

Segment, którego dotyczą obliczenia cieplne

Rys 2. Rzut poziomy segmentu budynku – parter

P =2abud + 2bbud = 2abud =16 m

Abud = abud*bbud = 80m2

gdzie:

P – obwód podłogi na gruncie,

Abud – powierzchnia podłóg na gruncie,

abud – długość budynku,

bbud – szerokość budynku,

Abud – powierzchnia podłóg na gruncie

Użytkownik może uzupełnić samodzielnie na podstawie sumy powierzchni podłóg na gruncie w budynku. Po wybraniu ikony obliczenia są przeprowadzanie automatycznie na podstawie zadeklarowanych w strukturze budynku pomieszczeń na gruncie.

z’– zagłębienie budynku

Pole informujące o odległości podłogi na gruncie od poziomu gruntu. Do samodzielnego uzupełnienia przez Użytkownika na podstawie danych projektu.

Pola edycji wyświetlane w przypadku wybrania obliczeń czasowego obniżenia temperatury w oparciu o dane zadeklarowane dla budynku:

cwirk – skuteczna masa budynku

Wskaźnik określający zdolność akumulacji ciepła przez masę budynku. Wartość pola może być obliczana automatycznie przez program lub narzucona przez Użytkownika. Wybór jest uzależniony od sposobu wprowadzenia przegród do pomieszczeń.

- jeżeli właściwości przegród są bezpośrednio zadeklarowane w pomieszczeniu to wartość „cwirk” może być wpisana przez Użytkownika lub wybrana z rozwijalnej listy w zależności od budynku spośród następujących możliwości:

· lekka – 15 Wh/ (m3K),

· średnia – 35 Wh/ (m3K),

· ciężka – 50 Wh/ (m3K),

- jeżeli przegrody w pomieszczeniu zostaną zadeklarowane spośród definicji, wartość skutecznej masy budynku może być obliczona automatycznie na podstawie zadeklarowanych danych. Użytkownik może również uzupełnić pole wartością znaną dla budynku lub wybrać ją z listy spośród ww. możliwości: lekka, średnia, ciężka.

tAbs – czas obniżenia temperatury

Pole uzupełniane wartością zakładanego w pomieszczeniach czasu obniżenia temperatury. Dla każdego nowootwartego projektu jest wyświetlana domyślna wartość założona w programie.

nAbs – krotność wymian w fazie obniżenia temperatury

Pole uzupełniane zgodnie z założeniami projektu. Dla każdego nowootwartego projektu jest wyświetlana domyślna wartość założona w programie.

SHT,t – współczynnik strat przez przenikanie

Pole uzupełniane automatycznie przez program po wybraniu ikony na podstawie wprowadzonych w pomieszczeniach przegród. Po zaznaczeniu ikony do samodzielnego uzupełnienia przez Użytkownika.

Vnetto – kubatura ogrzewana

Pole uzupełniane automatycznie przez program po wybraniu ikony na podstawie kubatury ogrzewanych pomieszczeń, w których zadeklarowano czasowe obniżenie temperatury. Po zaznaczeniu ikony do samodzielnego uzupełnienia przez Użytkownika.

DJRH – spadek temperatury po fazie obniżenia

Wartość pola obliczana na podstawie danych uzupełnionych w programie. Istnieje również możliwość przełączenia się na samodzielny sposób wpisania wartości. Do przełączania pomiędzy trybami obliczeń służą kolejno ikony oraz . Objaśnienie stosowania trybu obliczen jest opisany w Dodatek B. zastosowane normy i metody obliczeń.

tRH – czas nagrzewania

Pole uzupełniane przez Użytkownika na podstawie znajomości czasu nagrzewania obniżonej temperatury w pomieszczeniu do wartości wymaganej.

nRH – krotność wymian w czasie nagrzewania

Pole uzupełniane zgodnie z założeniami projektu. Dla każdego nowootwartego projektu jest wyświetlana domyślna wartość założona w programie.

Hgr – rzędna gruntu

Pole do edycji przez Użytkownika. Wartość rzędnej gruntu należy podawać względem kondygnacji odniesienia zadeklarowanej w „Strukturze budynku”. Kondygnację odniesienia można wybrać dowolnie spośród występujących w budynku poziomów i określić ją jakąkolwiek wartością. Aby uzyskać przejrzystość wyników sugeruje się określić kondygnację odniesienia wartością „0”.

Rzędna gruntu może być wyliczana, wówczas pole jest nie do edycji. Po zadeklarowaniu pola „z’ – zagłębienie budynku” są wykonane obliczenia na podstawie wartości zagłębienia budynku oraz sumy wysokości poszczególnych kondygnacji liczonych do kondygnacji odniesienia. Sposób obliczeń rzędnej gruntu przedstawia poniższy algorytm, natomiast przykłady ilustrują te zależności:

Hgr = z’ – Sihi + RzKO

gdzie:

Hgr – rzędna gruntu,

z’ – zagłębienie budynku,

Sihi – suma wysokości kondygnacji liczonych od kondygnacji najniżej położonej w budynku do kondygnacji odniesienia,

RzKO – wartość rzędnej kondygnacji odniesienia,

z’ – zagłębienie budynku

Pole do edycji przez Użytkownika, w przypadku nie uzupełnienia pola „Hgr – rzędna gruntu”. Zagłębienie budynku oznacza zagłębienie kondygnacji najniżej położonej w budynku, względem poziomu (rzędnej) gruntu.

Rys.1. Przykład obliczenia rzędnej gruntu dla zadeklarowanej kondygnacji odniesienia, wysokości kondygnacji oraz wartości zagłębienia budynku z’.

Hgr = z’ – Sihi + RzKO

Hgr = 4 – 3 + 0 = 1

Rys.2. Przykład obliczenia rzędnej gruntu dla zadeklarowanej kondygnacji odniesienia, wysokości kondygnacji oraz wartości zagłębienia budynku z’.

Hgr = z’ – Sihi + RzKO

Hgr = 4 – 6 + 0 = -2

Obrót budynku

Użytkownik korzystając z przycisku „Obrót budynku” może określić obrót wszystkich ścian budynku o konkretną wartość wg „kompasu” wskazującego wszystkie kierunki stron świata. Orientacja przegród w budynku, zadeklarowana w projekcie, może zostać zmieniona przez wybranie kąta obrotu na „kompasie”. Użytkownik uczyni to przez wybranie kierunku (strony świata). Budynek zostanie obrócony o bezwzględny kąt określony w stosunku do położenia wyjściowego. Po zmianie tej danej, skorygowane będą wszystkie orientacje przegród zewnętrznych. W przypadku importu projektu z wersji 3.2 można tutaj określić analogiczny kąt obrotu, jaki został zadeklarowany we wcześniejszej wersji programu.

Typ konstrukcji budynku

Z rozwijanej listy Użytkownik może wybrać następujące możliwości:

- Jednorodzinny,

- Wielorodzinny lub inny.

Szczelność budynku

Z rozwijanej listy Użytkownik może wybrać następujące możliwości:

- Niska – charakteryzuje budynki o pojedynczo szklonych oknach, bez uszczelnienia,

- Średnia – charakteryzuje budynki o podwójnie szklonych oknach, o normalnej szczelności,

- Wysoka – charakteryzuje budynki o wysokiej klasie szczelności okien i drzwi.

Klasa osłonięcia budynku

Z rozwijanej listy Użytkownik może wybrać następujące możliwości:

- Brak osłonięcia – charakteryzuje budynki na otwartej przestrzeni, wysokie budynki w centrach miast,

- Średnio osłonięty – charakteryzuje budynki wśród drzew lub wśród innych budynków, a także przedmieścia,

- Bardzo osłonięty – charakteryzuje budynki średniej wysokości w centrach miast, budynki w lasach.

w10 (średnia prędkość wiatru na wysokości 10 m)

Program przyjmuje wartość średniej prędkości wiatru na wysokości 10 m, na podstawie katalogu danych klimatycznych.

lgr (Współczynnik przewodzenia ciepła gruntu)

Program przypisuje predefiniowany rodzaj gruntu, dla którego przewodność cieplna wynosi lgr = 1,2 W/mK. Przy zakładaniu nowego projektu należy sprawdzić, czy wartości domyślne dotyczące właściwości cieplnych gruntu mają zastosowanie dla danego projektu. Jeżeli Użytkownikowi jest znany rodzaj gruntu, to uzupełnia pole wg danych projektu. Jeżeli została wybrana opcja obliczeń strat ciepła w oparciu o normę EN 12831 – metoda uproszczona, to obliczenia strat ciepła przez podłogę na gruncie, zakładają automatycznie wartość lgr = 2 W/mK, i pole to nie jest wyświetlane.

Pola wyświetlane po wybraniu opcji obliczeń sezonowego zapotrzebowania na ciepło budynku:

QL/FL– Średni dobowy strumień ciepła generowany przez człowieka [W]

Średni strumień ciepła wydzielanego w ciągu doby przez człowieka. Zależy od aktywności człowieka i jego masy. Pole wypełnione przez program automatycznie na podstawie norm dla człowieka będącego w spoczynku.

Qcw/Fcw – Średni dobowy strumień ciepła pochodzący od ciepłej wody użytkowej na mieszkańca [W]

Średni strumień ciepła pochodzący od ciepłej wody użytkowej, przypadający w ciągu doby na jednego mieszkańca. Jest to pewna stała wielkość określona normatywnie.

Qme/Fme – Średni dobowy strumień ciepła pochodzący od przygotowania posiłków na mieszkanie [W]

Średni strumień ciepła pochodzący od ciepłej wody użytkowej, przypadający w ciągu doby na jedno mieszkanie. Jest to pewna stała wielkość określona normatywnie.

Qel/Fel – Średni dobowy strumień ciepła od urządzeń elektrycznych na mieszkanie [W]

Średni strumień ciepła pochodzący od urządzeń elektrycznych, przypadający w ciągu doby na jedno mieszkanie. Jego wartość zależy od ilości i rodzaju zainstalowanych w mieszkaniu urządzeń. Pole zostało uzupełnione pewną wartością uznaną za przeciętną. Jeżeli pomieszczenie charakteryzuje się innymi zyskami, należy uzupełnić pole aktualnymi wartościami.

INW (Odległość przeszkody z kierunku NW)

W tym polu Użytkownik wpisuje odległość przeszkody zacieniającej od budynku z kierunku północnego zachodu,

hNW (Wysokość przeszkody z kierunku NW)

W tym polu Użytkownik wpisuje wysokość przeszkody zacieniającej z kierunku północnego zachodu.

Dane elementów zacieniających z pozostałych orientacji względem stron świata, należy uzupełnić w analogiczny sposób, określając ich odległość i wysokość. Pola te służą do określenia zacienienia budynku pochodzącego od takich czynników jak: nierówności terenu, występowanie innych budynków, drzew lub innych elementów topograficznych wokół rozpatrywanego budynku.