2.4. Opis przegród budowlanych<br>

## 2.4. Opis przegród budowlanych

Ta część programu służy do definiowania przegród, ich edycji oraz obliczania ich współczynników „U” lub „R”. Zdefiniowane przegrody służą następnie jako elementy konstrukcyjne pomieszczeń przez deklarację ich użycia w strukturze budynku.

Po uzupełnieniu wszystkich pól w „Danych ogólnych”, należy przejść do kolejnych danych projektu klikając myszką na pozycję „Definicje przegród”. Wówczas w dolnym lewym okienku ukaże się lista zadeklarowanych przegród – dla nowego projektu będzie ona pusta. Z prawej strony pojawi się tabela przegród – również pusta.

Aby wprowadzić nową przegrodę należy kliknąć na ikonę ”Dodaj definicję przegrody” lub korzystając z przycisku „Rozwiń Menu” wybrać polecenie „Dodaj definicję przegrody”. To polecenie jest również dostępne w menu podręcznym wywołanym prawym klawiszem myszy.

Do wstawiania przegród można również używać klawiszy F7 lub INS (F7 wstawia nową przegrodę na końcu listy, INS w miejscu kursora).

Dla każdej przegrody pojawia się tabela z danymi do uzupełnienia, a okno edycji definicji przegrody wygląda następująco:

Okno edycji składa się z dwóch zasadniczych części: danych ogólnych przegrody oraz tabeli warstw przegrody.

Na dane ogólne przegrody składa się: jej nazwa (krótka nazwa identyfikująca przegrodę podczas jej wstawiania do pomieszczeń), komentarz do nazwy w polu „Opis”, wybierany z listy sposób definiowania przegrody oraz jej typ, normowy dodatek DUO uwzględniający poprawki do współczynnika przenikania ciepła „Uo” oraz pozostałe dane zależne od typu przegrody i opcji obliczeń. Program w zależności od typu przegrody zewnętrznej, automatycznie podaje kierunek przepływu ciepła i wartości oporów przejmowania ciepła po stronie wewnętrznej i zewnętrznej przegrody Rsi i Rse. Przegrodom wewnętrznym takim jak okna i drzwi należy samodzielnie wybrać kierunek przepływu ciepła „góra”, „dół” lub „poziomy” w zależności od usytuowania w budynku. Dla stropu wewnętrznego jest automatycznie obliczona wartość współczynnika przenikania „U0” dla dwóch możliwości przepływu ciepła: w „dół” i w „górę”. Podczas wprowadzania stropów wewnętrznych w strukturę budynku jest im automatycznie przypisywany kierunek przepływu ciepła na podstawie różnicy temperatur pomiędzy pomieszczeniami, a tym samym odpowiednia wartość współczynnika U0.

! Pola wypełnione kolorem żółtym oznaczają, że nie są dostępne do edycji przez Użytkownika, a ich zawartość jest obliczana przez program na podstawie innych danych.

Pola niezbędne do obliczeń sezonowego zapotrzebowania na ciepło dla poszczególnych typów przegród są omówione szczegółowo w rozdziale 4.4.

Po wypełnieniu danych ogólnych i wybraniu sposobu definiowania przegrody, należy określić właściwości cieplne przegrody. Można to wykonać następująco: definiując przegrodę bez warstw przez wybranie opcji „Przegroda o narzuconym U/Przegroda o narzuconym R” lub definiując przegrodę warstwową w tabeli warstw przegrody lub deklarując przegrodę niejednorodną.

Przegrody o narzuconym „U” lub „R” definiuje się poprzez wybór typu przegrody, podanie wartości współczynnika przenikania ciepła/oporu cieplnego przegrody oraz uzupełnieniu pozostałych danych w polach edycji.

Przegrodę o zdefiniowanych warstwach opisuje się wybierając typ przegrody i uzupełniając tabelę warstw, deklarując w ten sposób jej budowę. Większość pól edycji jest uzupełniona na podstawie wprowadzonych warstw materiałów budowlanych.

Przegrody niejednorodne definiuje się poprzez wybranie wcześniej zdefiniowanych elementów przegrody oraz określenie ich udziału w długości powtarzalnej niejednorodnej jednostki. Elementy przegrody niejednorodnej wybiera się spośród przegród zdefiniowanych wcześniej jako warstwowe lub o narzuconym współczynniku „U”/oporze cieplnym „R”.

W tabeli, warstwy przegród należy deklarować od strony wewnętrznej do zewnętrznej przegrody – tzn. zgodnie z kierunkiem przepływu ciepła, o czym przypominają ikony w kolumnie L.p. Pierwszą warstwę (wewnętrzną) oznacza ikona , ostatnią (zewnętrzną) warstwę przegrody oznacza ikona . Poprawne zadeklarowanie kolejności warstw ma istotne znaczenie przy definiowaniu przegród kontaktujących się ze środowiskiem zewnętrznym.

Program zawiera katalog materiałów budowlanych, tak więc, nie trzeba wpisywać ręcznie właściwości cieplnych kolejnych warstw przegrody. Użytkownik może również samodzielnie wprowadzić warstwę przegrody spoza katalogu przez podanie jej nazwy oraz właściwości w kolejnych kolumnach tabeli warstw przegrody.

Aby wywołać listę materiałów budowlanych, należy kliknąć myszką przycisk w polu nazwy materiału „Wybierz materiał z listy”. W tej liście dostępny jest tryb szybkiego wyszukiwania materiału – wystarczy wpisać z klawiatury kilka pierwszych liter w polu „Wpisz pierwsze litery nazwy szukanego materiału”, które oznaczone jest kursorem. Wybór można zatwierdzić klawiszem Enter lub klikając OK.

Pozostaje do uzupełnienia grubość warstwy – kolumna „d”. Tutaj istnieje możliwość wyboru jednostki grubości warstwy (m, cm, mm) korzystając z rozwijanej listy pod przyciskiem . Program automatycznie przelicza grubość przegrody w wybranych jednostkach. Domyślną jednostką jest metr.

W ten sposób uzupełnia się wszystkie warstwy w przegrodzie. Po każdej zmianie danej program przelicza na nowo współczynnik „Uo”. Jeżeli w przegrodzie występuje pustka powietrzna, należy również wybrać ją z listy materiałów budowlanych.

W kolumnie „d” – grubość warstwy Użytkownik może również wybrać opcję programu „Docieplenie przegrody”, za pomocą której może ocieplić przegrodę w celu uzyskania wymaganego współczynnika „Uo”. Korektę parametrów cieplnych przegrody można uzyskać przez zmianę grubości warstwy materiału korzystając z przycisku przy wybranej warstwie. Wyświetlane wówczas okno zawiera pole „Uo – współczynnik przenikania ciepła” umożliwiające wpisanie wymaganej wartości współczynnika przenikania ciepła. Po zatwierdzeniu wprowadzonej wartości „Uo” program obliczy poszukiwaną grubość przegrody spełniającą warunek zmiany parametrów cieplnych przegrody do wymaganej wartości „Uo”. Najczęściej wybieraną jest warstwa izolacji cieplnej przegrody.

Zdefiniowana przegroda zostanie umieszczona na liście przegród, pod określoną przez Użytkownika nazwą. Jeżeli Użytkownik będzie chciał zmienić nazwę zdefiniowanej przegrody, która jest już użyta w strukturze budynku (występuje w jakimś pomieszczeniu), pojawi się ostrzeżenie, po którym program daje możliwość potwierdzenia lub odrzucenia zmiany nazwy przegrody. Potwierdzenie oznacza zapisanie definicji przegrody pod nową, wprowadzoną nazwą.

Chcąc zdefiniować przegrodę bez użycia warstw należy zaznaczyć pole „Przegroda o narzuconym U” i wpisać wartość współczynnika „Uo”. W taki sposób definiuje się np. okna i drzwi występujące w budynku. Aby efektywnie pracować z programem można podać tutaj wymiary okien i drzwi. W trakcie pracy wymiary te są wywoływane automatycznie po podaniu nazwy przegrody. Wysokości i szerokości przegród wewnętrznych należy podawać wg wymiarów w osiach, a okien i drzwi wg zewnętrznych wymiarów.

W przypadku wyboru opcji obliczeń strat ciepła przy uwzględnieniu czasowego obniżenia temperatury w pomieszczeniach ogrzewanych należy uzupełnić dodatkowe dane przegród zdefiniowanych jako o narzuconym współczynniku „U”. Do określenia pozostaje grubość przegrody Sd oraz jej pojemność cieplna C/A odniesiona do 1m2 powierzchni tej przegrody. Pojemności cieplnej dla okien i drzwi nie podaje się. Pozostałe dane, potrzebne do obliczeń należy uzupełnić w oknie edycji pomieszczenia.

Dokładny opis wprowadzania danych w przypadku obliczania czasowego obniżenia temperatury zawierają rozdziały 4.3, 4.4 oraz 4.5.

W przypadku, gdy Użytkownik zadeklarował opcję obliczeń sezonowego zapotrzebowania na ciepło oraz zadeklarował przerwy w pracy c.o, wówczas wystarczy tylko jeden raz podać potrzebne dane dotyczące pojemności cieplnej przegrody oraz jej grubości.

! Nazwy przegród i pomieszczeń jednoznacznie je identyfikują, powinny więc, być unikalne w obrębie całego projektu.

Dla przegród zewnętrznych, którym zadeklarowano budowę warstwową, aktywne jest pole oznaczone ikoną , znajdujące się w prawym dolnym rogu okna edycji definicji przegrody. Służy ono do wyświetlania wykresu temperatur. W przypadku, gdy Użytkownik w „Danych ogólnych” wybierze dodatkową opcję obliczeń „Obliczaj wykroplenie wewnątrz przegrody”, na tym samym wykresie wyświetlony jest wykres ciśnień cząstkowych i nasycenia pary wodnej w przegrodzie. Ta opcja nie dotyczy przegród kontaktujących się z gruntem.

Jeżeli pojawi się ikona oznacza to, że w przegrodzie występuje wykroplenie i to sugeruje Użytkownikowi konieczność przekonstruowania przegrody.

Jeżeli pojawi się ikona oznacza to, że wykroplenie, jakie występuje w przegrodzie występuje po jej wewnętrznej stronie.

Kliknięcie na ikonę powoduje wyświetlenie okienka do edycji temperatury i wilgotności powietrza po wewnętrznej i zewnętrznej stronie przegrody jako danych do kontroli wykroplenia (bez związku z rzeczywistym użyciem danej przegrody w projekcie budynku).

! Zarówno na liście przegród, jak również w tabeli warstw można kliknąć prawym klawiszem myszki i wtedy otworzy się menu podręczne. Menu to zawiera wiele funkcji, które są pomocne przy edycji przegród.

Użytkownik może również pominąć ten etap wprowadzania danych i zdefiniować nazwę oraz własności przegród wprost w tabeli pomieszczeń (zobacz rozdział 2.6.4.).

Jednakże, dla tak zdefiniowanych przegród program nie dokona obliczeń sezonowego zapotrzebowania na ciepło, gdyż projekt nie zawiera wymaganych informacji o własnościach cieplnych przegród.